wersja kontrastowa
 
12 14 16

Strona główna

Z ostatniej chwili
bn_mi
bn_konsultacjes
bn_media
bn_RSO
bn_sgps
bn_bip
bn_Internetowy urzad
bn_oferty
bn_rejestr osuwisk
bn_wydawnictwa
nagrody
blank
blank
Pogoda w Strzyżowie
12 14 16
16
 

Kultura

VIII Sejmik Kultury Powiatu Strzyżowskiego

19 grudnia 2013 r. w Domu Kultury „Sokół" w Strzyżowie odbył się VIII Sejmik Kultury Powiatu Strzyżowskiego. Ta cykliczna impreza organizowana przez Wydział Edukacji i Spraw Społecznych Starostwa Powiatowego w Strzyżowie z inicjatywy Zarządu Powiatu podejmuje ważne dla naszego środowiska tematy. Tym razem myśl wiodąca Sejmiku brzmiała: „Znaczące wydarzenia z historii Polski w życiu mieszkańców powiatu strzyżowskiego". Podczas konferencji wręczone zostały nagrody Zarządu Powiatu za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury. Imprezę uświetnił występ m.in. nagrodzonego Zespołu Śpiewaczego „Twierdzanie".


Od 2006 r. samorząd powiatowy w Strzyżowie organizuje cykliczne konferencje tematyczne poświęcone m.in.: historii, tradycji i kulturze naszego regionu. Każdego roku do zaprezentowania ciekawych wykładów zapraszane są osoby, wnoszące trwały wkład w rozwój kultury na naszym terenie, a także pasjonaci, którzy poprzez studiowanie dokumentów, książek o tematyce regionalnej próbują utrwalić pamięć o ludziach i wydarzeniach z naszego terenu. I to właśnie znaczące wydarzenia z historii Polski w życiu mieszkańców powiatu strzyżowskiego stały się tematem wiodącym tegorocznego Sejmiku zorganizowanego 19 grudnia 2013 r. w Domu Kultury „Sokół" w Strzyżowie.

 

VIII Sejmik Kultury Powiatu Strzyżowskiego w imieniu gospodarzy otworzył Starosta Strzyżowski Pan Robert Godek, który serdecznie przywitał zaproszonych gości, prelegentów i uczestników tegorocznej konferencji, a następnie zaprosił do wysłuchania siedmiu referatów.


„Udział mieszkańców Ziemi Strzyżowskiej w powstaniu styczniowym" to temat referatu, którym - z okazji 150 rocznicy wybuchu powstania styczniowegon - miałam zaszczyt i przyjemność rozpocząć tegoroczną część merytoryczną Sejmiku. W swoim wystąpieniu m.in. nakreśliłam sytuację ogólną panującą w Królestwie Polskim przed powstaniem styczniowym, przypomniałam przyczyny jego wybuchu, a przede wszystkim przedstawiłam biogramy - krótkie informacje o prawie 40 powstańcach związanych z Ziemią Strzyżowską, wśród których znaleźli się m.in. Feliks Rucki z Różanki, Junosza Antoni Kisielewski z Gwoźnicy Górnej, Teodor Samolewicz i Antoni Jabczyński ze Strzyżowa, Jan Witold Rogowski z Lubli, Ludwik Śmiałowski z Czudca oraz wielu innych, których nie sposób tutaj wymienić. Zainteresowanych losami naszych rodaków zapraszam do obejrzenia prezentacji, będącej ilustracją mojego wystąpienia.

 

Następnie w komunikacie przedstawionym przez Pana Jacka Rybczyka, Sekretarza Gminy Wiśniowa podjęty został temat cmentarza wojennego z okresu wojny 1914-1918 położonego na skraju lasu we wsi Jazowa. Jak mówił prelegent, na cmentarzu podzielonym na 19 zbiorowych grobów o szerokości ok. 2 m pochowani zostali niezidentyfikowani żołnierze w nieznanej liczbie. Prawdopodobnie pochowano tu ciała poległych w bitwie stoczonej w maju 1915 r. pomiędzy wojskiem austriackim nacierającym przez las od strony Łęk Strzyżowskich i niemieckim od strony Frysztaka a wojskami rosyjskimi wycofującymi się w dolinę Wisłoka na przedpola Dobrzechowa. Na cmentarzu spoczywają więc żołnierze armii rosyjskiej, niemieckiej i austro-węgierskiej oraz Polacy siłą wcieleni do zaborczych armii, którzy pierwotnie zostali pochowani w prowizorycznych w grobach w miejscowościach:  Wiśniowa, Cieszyna, Kozłówek i Kalembina.


Z kolei z referatem pt. „Zabudowa strzyżowskiego rynku odbiciem przemian historycznych" wystąpiła Pani Monika Bober - Kordas, Dyrektor Muzeum Samorządowego Ziemi Strzyżowskiej im. Zygmunta Leśniaka w Strzyżowie. Prelegentka w swoim wystąpieniu omówiła etapy projektu rewitalizacji strzyżowskiego rynku, w tym m.in. przeprowadzone w 2011 r. badania georadarowe i w 2012 r. archeologiczne badania wykopaliskowe. Jak mówiła Pani Bober - Kordas, zabytki wydobyte podczas prac archeologicznych będzie można zobaczyć w maju 2014 r. na wystawie pt. „Tajemnice miasta średniowiecznego" w głównym budynku Muzeum Samorządowego Ziemi Strzyżowskiej, mieszczącym się w Strzyżowie przy ul. Łukaszewicza 10.


Jako ostatni w tej części wystąpił Pan dr Antoni Chuchla Prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Niebyleckiej, a jednocześnie Sekretarz Gminy Niebylec. W swoim referacie prelegent podjął temat znanych mieszkańców regionu niebyleckiego. Pan Chuchla przypomniał sylwetki m.in.: poety i eseisty Juliana Przybosia, walczącego na Westerplatte Jana Ziomka, uczestnika kampanii wrześniowej, więźnia NKWD, żołnierza gen. Władysława Andersa, poległego pod Monte Casino Adama Antonika z Gwoździanki, rodzimych akowców, w tym m.in. Bronisława Boho, a także wywodzących się z Lutczy rektorów krakowskich wyższych uczelni: Stanisława Panka (żołnierz Armii Krajowej) i Tadeusza Wojtaszka (żołnierz Batalionów Chłopskich) oraz adwokata, doktora nauk prawnych, publicysty i pułkownika artylerii Wojska Polskiego Stanisława Szurleja. Biogramy tych osób znaleźć można m.in. w tomie I Rocznika Niebyleckiego wydanym przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Niebyleckiej w 2013 r.


W przerwie obrad Sejmiku wręczone zostały nagrody Zarządu Powiatu przyznawane od 2005 r. za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury. W 2013 roku nagrody otrzymali: Pani Maria Bałchan - Przewodnicząca Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Czudeckiej, Pan Stanisław Styś - pasjonat historii regionu z Czudca, Zespół Śpiewaczy „Twierdzanie", Kapela Ludowa „Wiśniowianie", Parafialna Orkiestra Dęta z Gwoźnicy Górnej oraz Strzyżowski Teatr Prima Aprilis.


W drugiej części Sejmiku z referatami wystąpili: Pani Elżbieta Kocurek - założycielka Izby Pamięci w Czudcu, Pan dr Piotr Szopa - pracownik IPN w Rzeszowie oraz Pan Marian Złotek - nauczyciel historii w Zespole Szkół i Gimnazjum im. Św. Kingi w Czudcu, a jednocześnie radny Rady Powiatu w Strzyżowie.


Jako pierwsza z referatem pt. „ Ślady pamięci i kamienne kręgi przeszłości" wystąpiła Pani Elżbieta Kocurek - założycielka Izby Pamięci w Czudcu. Prelegentka opowiadała o historii Żydów czudeckich, ich kulturze, rytuałach i zachowaniach podczas świąt, a także zapamiętanych tradycjach, szczególnie tych opartych na relacjach mieszkańców Czudca. Uczestnikom konferencji przybliżyła również skład i działalność gminy żydowskiej, na której czele stali rabinowie, w tym m.in. Zeiw - Wolf - Helewi, Meir Landa, Markus Bank, Naftali Herzig.


W kolejności z referatem na temat operacji „Burza" na terenie powiatu strzyżowskiego wystąpił Pan dr Piotr Szopa - pracownik IPN w Rzeszowie. Jak mówił, operację „Burza" w placówce strzyżowskiej AK rozpoczęto 24 lipca 1944 r. od rozbrojenia policji granatowej i kripo. Dwa dni później, pracujący na kolei, żołnierze AK spowodowali wykolejenie pociągu na stacji kolejowej w Strzyżowie, w efekcie czego zginęło 3 Niemców a 22 zostało rannych. Ruch kolejowy wstrzymano na blisko dobę. W nocy z 27 na 28 lipca patrol pod dowództwem Rafała Paszka „Królika" otrzymała rozkaz udania się na Żarnowską Górę i zaatakowania na szosie Rzeszów - Strzyżów pojazdu niemieckiego. Otwarcie ognia do nadjeżdżających aut niemieckich rozpoczęło walkę o żarnowskie mosty i tunel schronowy.  Niezwykle istotne dla tej akcji były działania drużyny kolejowej por. Kazimierza Szyszki, która oprócz wspomnianego wyżej wykolejenia pociągu, przyczyniła się do zderzenia w okolicy kościoła w Strzyżowie dwóch pociągów specjalnych służących Niemcom do wysadzania obiektów kolejowych na zapleczu frontu. Wystąpienie prelegenta zobrazowały sugestywnie nie tylko unikatowe zdjęcia, ale także repliki broni używanej przez partyzantów z okresu II wojny światowej, którą każdy z uczestników konferencji mógł dotknąć, przeładować, dokładnie obejrzeć.


Część referatową Sejmiku zakończyło wystąpienie Pana Mariana Złotka, który przypomniał wydarzenia zaistniałe podczas pacyfikacji wsi Pstrągowa 12 czerwca 1943 r. W tym dniu gestapo przy wsparciu granatowej policji pod zarzutem współdziałania z partyzantką polską i radziecką zamordowano łącznie 11 osób. Z rąk okupanta hitlerowskiego zginęli wówczas: Kazimierz Koza, Matusz Kobyra, Antoni Tobiasz, Jan Bełch, 17 letni Ferdynand Pytko, Stanisław Jamróg, Józef Iskrzycki, Józefa Stec oraz z rodziny Nogów: Aniela, Jan i ich 18 - letnia córka Józefa.

 

Ozdobą Sejmiku stał się żywiołowo przyjęty przez publiczność występ nagrodzonego Zespołu Śpiewaczego „Twierdzanie", a także koncert kolęd w wykonaniu uczniów Zespołu Szkół Technicznych w Strzyżowie pod kierunkiem Pani Katarzyny Szady - Sagan.


Na zakończenie spotkania uczestnicy zostali zaproszeni na degustację potraw regionalnych przygotowanych przez młodzież i nauczycieli Zespołu Szkół w Czudcu.

 

 

[Inf. i zdjęcie - A. Zielińska]

 

zobaczzdjecia_01

 

 
Prezentacje:
Udział mieszkańców Ziemi Strzyżowskiej w powstaniu styczniowym. Agnieszka Zielińska, Pracownik Starostwa Powiatowego w Strzyżowie
Zabudowa strzyżowskiego rynku odbiciem przemian historycznych. Monika Bober, Dyrektor Muzeum Samorządowego w Strzyżowie 
Ślady pamięci i kamienne księgi przeszłości.Elżbieta Kocurek, założycielka Izby Pamięci oraz Muzeum Historii i Tradycji w Bibliotece Publicznej w Czudcu
 


Nagrodzeni przez Zarządu Powiatu za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury w 2013 r.:

 

Maria Bałchan - jest pomysłodawczynią utworzenia czasopisma „Kwartalnik Czudecki" oraz jedną z inicjatorek utworzenia Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Czudeckiej, którego jest przewodniczącą. Działa jako animatorka kultury, rękodzieła i twórczości folklorystycznej w Czudcu. W środowisku znana jest jako wielka entuzjastka, animatorka i miłośniczka kultury szeroko rozumianej, osoba niezwykle otwarta i mająca ogromny szacunek do spuścizny kulturalnej, a także wpajająca młodzieży szacunek do materialnych i niematerialnych dóbr kultury. W ostatnim czasie w sposób szczególny zaangażowała się w ochronę przydrożnych kapliczek i zabytkowych nagrobków na cmentarzu w Czudcu. W 2013 r. działalność społeczna Pani Marii Bałchan została doceniona przez Wielkopolskie Stowarzyszenie Sołtysów poprzez umieszczenie jej wśród najaktywniejszych kobiet Podkarpacia na łamach wydawnictwa „Aktywne kobiety podkarpackich wsi".

 

Stanisław Styś - jest jednym z inicjatorów utworzenia w Czudcu w 1999 r. Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Czudeckiej, a także wielkim pasjonatem historii regionu, jedną z niewielu osób, które w celu ocalenia od zapomnienia gromadzą w prywatnych zbiorach pamiątki z przeszłości, w tym m.in. odpisy, kopie, dokumenty, fotografie, zapisy z ustnych przekazów i inne. Chętnie dzieli się swoją wiedzą i udostępnia zbiory, jeśli tylko mogą przyczynić się do promocji lub trwałego upamiętnienia miejscowej historii. W 2004 roku opracował „Herby i pieczęcie Ziemi Czudeckiej" oraz „Herbarz" - wydawnictwo planszowe. Dzięki jego wiedzy możliwe było odtworzenie drewnianych rzeźb herbów, którymi pieczętowali się właściciele Czudca. Obecnie herby te umieszczone są w kryptach kościoła parafialnego. Pan Stanisław Styś to przede wszystkim „kopalnia" wiedzy o lokalnej historii i inspirator dla innych pasjonatów kultury lokalnej.

 

Zespół Śpiewaczy „Twierdzanie" - powstał z inicjatywy Stowarzyszenia Miłośników Promocji i Rozwoju Wsi Twierdza w 2009 r. jako reaktywacja Zespołu Pieśni i Tańca „Twierdzanie", który istniał w latach pięćdziesiątych XX w. przy Wiejskim Domu Kultury w Twierdzy. Obecny zespół, działający pod kierownictwem Magdaleny Wiśniowskiej przy Gminnym Ośrodku Kultury we Frysztaku, tworzy 16 osób. W swoim repertuarze „Twierdzanie" mają tradycyjne piosenki i przyśpiewki Ziemi Rzeszowskiej oraz fragmenty obrzędów i zwyczajów z zachowaniem naturalnej gwary. Zespół chętnie prezentuje się na różnych imprezach środowiskowych na terenie kraju i poza jego granicami, promując folklor i kulturę swojego regionu. W 2010 r. reprezentował województwo podkarpackie w ogólnopolskiej imprezie wyboru „Chłopa roku" w Racławicach. W 2011 r. wziął udział w nagraniu piosenek i przyśpiewek ludowych Rzeszowszczyzny w Radiu Rzeszów. W październiku tegoż roku zespół „wyśpiewał" pierwszą nagrodę w I Przeglądzie Kapel i Śpiewaków Ludowych w Głogowie Małopolskim.


Kapela Ludowa „Wiśniowianie"- powstała w 1983 r. W repertuarze zespołu są melodie i przyśpiewki ludowe naszego regionu. W roku 1996 Kapela przygotowała i opracowała melodie ludowe napisane przez nieżyjącego już muzykanta ludowego Jana Prejsnara z Kożuchowa. Między innymi tym Kapela przyczyniła się do wyróżnienia Gminy Wiśniowa w konkursie Wojewody Rzeszowskiego „Skąd nasz ród" w 1996 r., a rok później do przyznania Gminie tytułu „Mecenasa Kultury" w konfrontacjach aktywności kulturalnej gmin województwa rzeszowskiego. Zespół występował na Międzynarodowych Targach Expo na Węgrzech, wielokrotnie na Słowacji, a także podczas imprez lokalnych i regionalnych. Kapeli towarzyszy Zespół Pieśni i Tańca „Wisznia".


Parafialna Orkiestra Dęta z Gwoźnicy Górnej - działa przy parafii p.w. Św. Antoniego Padewskiego w Gwoźnicy Górnej. Powstała w 2010 r. z inicjatywy Tomasza Kozdrasia. Kapelmistrzem jest Marian Bocek. Członkowie orkiestry kształcą swój warsztat muzyczny pod okiem instruktorów: Sabiny Woźniak, Przemysława Bocka i Jarosława Bocka. W chwili obecnej tworzy ją 35 osób, w tym 50 procent stanowią dzieci ze szkoły podstawowej, 30 procent młodzież gimnazjalna, a 20 procent to osoby dorosłe. Orkiestra uświetnia miejscowe uroczystości i odpusty, koncertowała w dekanacie i poza jego granicami (w gminach: Błażowa, Tyczyn, Dynów). Dobra atmosfera panująca w grupie oraz wymierne sukcesy sprawiają, że wciąż dochodzą coraz to nowe osoby zainteresowane wspólnym graniem. Przygotowywana jest nowa, 6-osobowa grupa młodych muzyków, którzy wkrótce zasilą szeregi Orkiestry.


Strzyżowski Teatr Prima Aprilis - działa od jesieni 2008 roku przy Domu Kultury „Sokół". Pomysłodawczynią jego utworzenia była Pani Jadwiga Skowron - dyrektor strzyżowskiej placówki. „Prima Aprilis" skupia ludzi, których połączyła wielka pasja i miłość do teatru. W okresie swojej pięcioletniej działalności teatr przygotował dwie jednoaktówki Sławomira Mrożka: ,,Serenadę" i ,,Polowanie na Lisa", ,,Moralność Pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej, ,,Śluby panieńskie" Aleksandra Fredry, „Garbusa" Sławomira Mrożka oraz kryminał wg tekstu Agathy Christie pt. ,,Pułapka na myszy". Reżyserem wszystkich spektakli jest Robert Chodur, aktor i reżyser w rzeszowskim Teatrze im. Wandy Siemaszkowej. 19 października 2013 r. Strzyżowski Teatr otrzymał statuetkę św. Michała w dziedzinie „Kultura".

 

 

Data dodania: 02-01-2014
liczba wyświetleń: 1956

Pozostałe kategorie